Blinken’den Afgan liderlere ‘barış görüşmeleri’ mektubu: Türkiye’den ev sahipliği yapmasını isteyeceğiz

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Afganistan Devlet Lideri Muhammed Eşref Gani ve Afganistan Ulusal Uzlaşı Yüksek Kurulu Lideri Abdullah Abdullah’a barış görüşmeleri için tekliflerini sunduğu bir mektup gönderdi.

Blinken, Afgan başkanlara hitaben yazdığı mektubunda, “Türkiye’den gelecek haftalarda, barış mutabakatının sonuçlandırılması için mesken sahipliği yapmasını isteyeceğiz” tabirini kullandı.

ABD’nin 1 Mayıs’a kadar Afganistan’dan büsbütün çekilmeyi planladığının anımsatıldığı mektupta, çekilmenin akabinde Afgan ordusuna mali dayanağın devam edeceği, lakin ülkenin güvenliğinden kaygı edildiği ve Taliban’ın bunu fırsat bilerek toprak kazanma arzuna kapılabileceği kaydedildi.

ABD Lideri Joe Biden’ın da Gani ve Ulusal Uzlaşı Yüksek Kurulu Lideri Abdullah’tan barış görüşmeleri konusunda tez etmelerini istediğinin aktartıldığı mektupta, barış süreci ile ilgili teklifler sıralandı.

Birleşmiş Milletlerden (BM), Rusya, Çin, Pakistan, İran, Hindistan ve ABD’nin dışişleri bakanlarını ve temsilcilerini, Afganistan’da barışı desteklemeye yönelik görüşmeleri gerçekleştirmeleri için bir ortaya getirmesinin isteneceğinin bildirildiği mektupta, bu ülkelerin, istikrarlı bir Afganistan konusunda kalıcı ortak çıkarları paylaştığına ve başarılı olmak için birlikte çalışmaları gerektiğine vurgu yapıldı.

Mektupta, ABD’nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad’dan, Devlet Lideri Gani ve Taliban önderleri ile tahlil ve ateşkes konusunda halihazırda müzakere edilen görüşmeleri hızlandırmayı amaçlayan yazılı tekliflerini paylaşmasının isteneceği de belirtildi.

Bu teklifleri paylaşırken, “taraflara birtakım şeyleri dikte etmek” üzere bir niyetin bulunmadığının altı çizilen mektupta, Halilzad’ın tekliflerinin, tarafları gelecekteki anayasal ve idari düzenlemeler, yeni ve kapsayıcı hükümetin kurulmasını sağlayacak yol haritası, kalıcı ve kapsamlı ateşkesin kuralları üzere teklifler içerdiği söz edildi.

Blinken mektubunda, “Sizi yahut yetkilendirdiğiniz temsilcilerinizi, bu toplantıda Afganistan İslam Cumhuriyeti’nin öteki temsilcilerine eşlik etmeleri için davet ediyorum. Taliban’ın baharda gerçekleştirebileceği hücumları önlemek ve taraflar ortasında siyasi tahlile yönelik diplomatik eforlarımızı desteklemek maksadıyla, 90 gün boyunca şiddetin azaltılmasını sağlayacak güzelleştirilmiş bir teklif hazırladık. Temsilci Halilzad’ın sizinle paylaşacağı öneriyi olumlu biçimde değerlendirmenizi tavsiye ediyorum” sözünü kullandı.

BARIŞ GÖRÜŞMELERİNİN SEYRİ

ABD, birinci defa eski Lider Barack Obama idaresinde Afganistan’da barış emeliyle Taliban ve Afgan hükümetleri ortasında görüşmeler yürütülmesi için teşebbüslerde bulundu. ABD’nin 2011, 2012 ve 2013’teki teşebbüsleri sonuçsuz kaldı.

Donald Trump’ın, 2017’de ABD lideri seçilmesinin akabinde müzakerelerin başlaması tekrar gündeme geldi. ABD ile Taliban temsilcileri, 25 Şubat 2019’da barış görüşmeleri için Katar’ın başşehri Doha’da birinci defa bir ortaya geldi.

ABD Lideri Trump’ın Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad, Eylül 2019’da taraflar ortasında mutabakata varıldığını, mutabakatın Trump’ın onayını beklediğini açıkladı. Lakin birebir günlerde Kabil’de yaşanan terör akınında bir ABD askerinin ölmesi üzerine Trump, muahedeyi erteledi.

ABD ile Taliban ortasında Aralık 2019’da tekrar başlayan görüşmeler, “şiddetin azaltılması” ismi verilen fiili ateşkes kararıyla sonuçlandı. 22 Şubat 2020’de başlayan 7 günlük mühletin sonunda 29 Şubat’ta barış muahedesi imzalandı.

Afganistan’da yıllardır süren savaşı sonlandırmak gayesiyle Taliban ile Afganistan heyeti ortasında 12 Eylül’de Katar’ın başşehri Doha’da başlayan barış görüşmeleri de görüş ayrılıkları nedeniyle askıya alınmıştı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir